Heeft u al een paar jaar zonnepanelen op het dak, en overweegt u nu een thuisbatterij? Dan is dat een logische stap: u haalt meer uit de zonnestroom die u al opwekt, en u wordt minder afhankelijk van de energieprijzen op het net. Bovendien verandert er de komende jaren het nodige aan de salderingsregeling, waardoor het voor steeds meer huishoudens interessant wordt om zelf opgewekte stroom op te slaan in plaats van terug te leveren. Maar past een thuisbatterij zomaar bij uw huidige installatie, of moet er eerst iets aan uw omvormer gebeuren? Dat leest u in dit artikel.

Welke omvormer heeft u?

De omvormer is het apparaat dat de gelijkstroom (DC) van uw zonnepanelen omzet naar wisselstroom (AC), zodat u de stroom in huis kunt gebruiken. Om te bepalen of een thuisbatterij zo kan worden toegevoegd, is het type en merk van uw omvormer het startpunt.

U vindt deze informatie meestal op een paar plekken:

• Op het typeplaatje van de omvormer zelf, vaak een grijze of witte kast in de meterkast, garage of berging.
• In uw installatiebon of offerte van destijds.
• In de app van de fabrikant, als uw installatie is aangesloten op bijvoorbeeld SolarEdge, SMA, Growatt, Huawei, Enphase of Fronius.

Let hierbij ook op wélk type omvormer u heeft. Bij de meeste installaties zit er één omvormer op een toegankelijke plek, zoals de meterkast. Bij sommige installaties zit die techniek echter niet op één plek, maar per paneel op het dak, in de vorm van micro-omvormers of optimizers. Dat onderscheid is belangrijk, want het bepaalt mede welke oplossing voor een thuisbatterij het beste bij u past. Verderop in dit artikel leest u waarom.

Weet u het niet meer zeker, of vindt u de gegevens niet terug? Dan kijken wij dit graag samen met u na. Vaak is één foto van het typeplaatje al voldoende om te bepalen wat er mogelijk is.

Kan uw huidige omvormer blijven zitten?

Technisch gezien kan dat vaak wel. Er bestaat namelijk een oplossing waarbij de batterij een eigen, aparte omvormer krijgt en los van uw bestaande zonnepaneel-omvormer op de groepenkast wordt aangesloten. Dit heet AC-koppeling.

Toch is dit niet wat wij standaard adviseren. Bij vrijwel elke thuisbatterij die wij plaatsen, raden wij aan om de bestaande omvormer te vervangen door een hybride omvormer, ook als die oude omvormer het nog prima doet. Hieronder leggen wij uit waarom.

Heeft u een hybride omvormer nodig?

Ons advies is: in verreweg de meeste gevallen wel, en dat geldt ook wanneer uw huidige omvormer nog binnen de garantie valt en prima functioneert. Een hybride omvormer is één apparaat dat zowel uw zonnepanelen als uw thuisbatterij aanstuurt, in plaats van twee losse apparaten. Wij hebben daar zes goede redenen voor:

1. U investeert toch al in nieuwe apparatuur. Voegt u een batterij toe, dan heeft u sowieso een (nieuwe) omvormer nodig; bij AC-koppeling is dat de omvormer van de batterij zelf. U geeft dus al geld uit aan nieuwe techniek. Dan is het zonde om niet meteen te kiezen voor één hybride omvormer die alles combineert, in plaats van uw oude omvormer erbij te laten hangen en een tweede apparaat toe te voegen.
2. Eén systeem is eenvoudiger dan twee. Twee losse apparaten betekenen twee installatiemomenten, twee mogelijke bronnen van een storing, en systemen die niet altijd naadloos met elkaar communiceren. Eén hybride omvormer is overzichtelijker, zowel bij de montage als wanneer er onverhoopt iets misgaat.
3. U haalt het hoogste rendement uit uw installatie. Bij een hybride omvormer stroomt zonnestroom rechtstreeks naar de batterij, met minimale omzettingsverliezen. Bij AC-koppeling wordt de stroom twee keer omgezet (van gelijkstroom naar wisselstroom, en om de batterij te laden weer terug), en dat kost merkbaar meer rendement.
4. U bent klaar voor toekomstige uitbreidingen. Wilt u later een laadpaal, extra panelen of een uitbreiding van uw batterijcapaciteit? Een hybride omvormer is daarop ontworpen en laat zich eenvoudiger uitbreiden dan een verzameling losse apparaten.
5. U heeft alles in één monitoringsplatform. Met een hybride omvormer ziet u de opwek van uw panelen, het gebruik in huis en de status van uw batterij in één overzicht, in plaats van te moeten schakelen tussen meerdere apps of systemen.
6. U blijft ook bij een stroomstoring van stroom voorzien. Een hybride omvormer die aan uw zonnepanelen is gekoppeld, blijft tijdens een stroomstoring werken: hij kan uw batterij overdag blijven opladen met zonnestroom en uw woning van stroom voorzien, ook als de storing dagen duurt. Bij een AC-gekoppeld systeem levert de batterij bij een stroomstoring stroom totdat hij leeg is, maar wordt hij niet meer bijgeladen zolang de storing voortduurt.

Er is één duidelijke uitzondering op dit advies, namelijk wanneer u micro-omvormers of optimizers heeft. Daarover leest u meer in de volgende paragraaf.

Kan een batterij AC-gekoppeld worden?

Ja, dat kan. Heeft u micro-omvormers of optimizers op het dak, dan is dit zeker het overwegen waard: deze onderdelen zijn niet op één toegankelijke plek gemonteerd, maar per paneel op het dak, en vervangen is dus een stuk arbeidsintensiever en kostbaarder dan het vervangen van één omvormer in de meterkast. Dat klopt, maar daarmee is AC-koppeling niet automatisch de beste keuze. Kiest u voor AC-koppeling om deze meerkosten te vermijden, dan houdt u namelijk ook alle nadelen van een AC-gekoppeld systeem: een lager rendement, twee losse systemen in plaats van één, en een batterij die tijdens een stroomstoring niet wordt bijgeladen. U bespaart dan wel op de vervangingskosten van uw micro-omvormers of optimizers, maar mist de voordelen van een hybride systeem. Die afweging maakt u dus zelf; het is niet vanzelfsprekend dat AC-koppeling in dit geval de betere keuze is, en wij denken hier graag met u in mee.

Toch is het ook dan goed om verder te kijken dan de aanschafkosten alleen. Wilt u straks twee gescheiden systemen laten samenwerken, waarbij gevoelige onderdelen op het dak liggen en onderhoud daardoor kostbaarder kan uitvallen? Of heeft u liever één samenhangend systeem dat alles aanstuurt, zonder dat u tussen twee apps of installateurs hoeft te schakelen? Die afweging maakt voor u misschien net het verschil, en bespreken we graag persoonlijk met u.

Houd er ook rekening mee dat een AC-gekoppelde batterij bij een stroomstoring wél als noodstroom kan dienen, maar niet wordt bijgeladen zolang de storing duurt: is de batterij leeg, dan zit u zonder stroom totdat het net het weer doet. Bij een hybride omvormer blijft de batterij ook tijdens een langdurige storing opgeladen worden met zonnestroom.

Wat gebeurt er als uw installatie ouder is?

Heeft u uw zonnepanelen al wat langer geleden laten plaatsen? Dan zijn er een paar extra zaken om rekening mee te houden.

Ten eerste kan de capaciteit van oudere panelen iets zijn afgenomen; dit heet degradatie en is normaal, meestal zo'n 0,3 tot 0,5% rendementsverlies per jaar. Dit hoeft geen probleem te zijn voor een thuisbatterij, maar het is wel goed om te weten hoeveel zonnestroom u realistisch nog opwekt om te kunnen bepalen welke batterijcapaciteit bij u past.

Ten tweede is het bij een oudere installatie goed om te laten checken of uw groepenkast en de opwekking van uw installatie nog aansluiten bij uw huidige wensen en behoeften, en ook of alles nog voldoet aan de technische eisen die aan uw meterkast worden gesteld. Onze adviseur kijkt dit graag persoonlijk met u na, zodat helder is wat er eventueel nodig is voordat we een batterij plaatsen.

Tot slot: ook als uw omvormer inmiddels aan vervanging toe is, is dat geen probleem. Sterker nog, dat is vaak juist een mooi natuurlijk moment om meteen voor een hybride omvormer te kiezen, zodat u in één keer klaar bent voor de toekomst.

Werken verschillende merken samen?

Dit hangt af van de gekozen koppeling. Bij AC-koppeling communiceert de batterij via het gewone stroomnet in huis, en niet rechtstreeks met uw zonnepaneel-omvormer. Daardoor kunt u in de meeste gevallen een batterij van een ander merk combineren met uw bestaande omvormer, ongeacht wie deze heeft gemaakt.

Bij een hybride omvormer ligt dit anders. Omdat de omvormer en de batterij nauw met elkaar communiceren, vragen veel fabrikanten om producten uit hun eigen merkfamilie. Combineert u toch verschillende merken, dan is dat soms mogelijk, maar niet altijd gegarandeerd en niet altijd met volledige functionaliteit.

Dit is precies waarom wij bij een hybride omvormer bewust kiezen voor een samenhangend systeem van één merk: dat sluit naadloos op elkaar aan en geeft u, zoals eerder genoemd, één overzichtelijk monitoringsplatform in plaats van meerdere systemen die niet altijd goed met elkaar communiceren.

Twijfelt u of uw huidige merk omvormer samenwerkt met een bepaalde batterij? Wij kennen de compatibiliteit van de gangbare merken en adviseren u eerlijk over wat wel en niet samen werkt, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Wanneer moet u uw omvormer vervangen?

Ons advies is helder: op het moment dat u een thuisbatterij toevoegt aan een installatie met een gewone omvormer, vervangen wij deze door een hybride omvormer. Dat geldt ongeacht de leeftijd van uw huidige omvormer, en ook wanneer die nog binnen de garantie valt en op dit moment goed functioneert. Alle redenen die hierboven zijn genoemd, blijven namelijk gewoon staan: u investeert sowieso al in nieuwe apparatuur, u voorkomt onnodige complexiteit, u haalt meer rendement, u bent klaar voor uitbreiding, u heeft één overzicht en u blijft ook bij een stroomstoring van stroom voorzien. De enige uitzondering hierop is de situatie met micro-omvormers of optimizers op het dak, zoals hierboven beschreven.

Ter informatie: een omvormer gaat gemiddeld zo'n 10 tot 15 jaar mee, met een garantietermijn die doorgaans tussen de 5 en 12 jaar ligt, afhankelijk van het merk. Nam u uw zonnepanelen al wat langer geleden in gebruik, dan is vervanging vaak sowieso niet ver weg, en is het toevoegen van een thuisbatterij een mooi natuurlijk moment om dat in één keer goed te regelen. Wij rekenen dit graag met u door, inclusief de kosten en de verwachte opbrengst, zodat u een weloverwogen beslissing kunt nemen.

Twijfelt u nog of uw installatie geschikt is, of wilt u gewoon weten wat een thuisbatterij in uw situatie oplevert? Onze adviseurs kijken graag vrijblijvend met u mee en geven u eerlijk advies, ook als dat betekent dat we u adviseren nog even te wachten. Vraag dan hieronder een vrijblijvend adviesgesprek aan en ontdek wat er voor uw dak mogelijk is.

Veelgestelde vragen

* Bij de totstandkoming van dit artikel is gebruikgemaakt van AI. De inhoud is door ons gecontroleerd en waar nodig aangepast.